Nhiều ba mẹ thường cho bé phơi nắng với mục đích bổ sung vitamin D cho bé. Tuy nhiên, việc phơi nắng này thường mang lại nhiều nguy cơ, tác hại cho bé hơn.
BS Kim Huệ sẽ giải thích các vấn đề liên quan tới vitamin D, vàng da và tắm nắng trong bài viết này
Nội dung
Vitamin D và nhu cầu hàng ngày của vitamin D
Vitamin gồm 2 nhóm: nhóm tan trong mỡ (dầu) và nhóm tan trong nước.
Vitamin D thuộc nhóm tan trong mỡ, chung nhóm này có Vitamin A, E, K.
Vitamin D có tác dụng gì?
Vitamin D có vai trò quan trọng trong cơ thể người
- Giúp hấp thu calci và phosphate từ ruột,
- Tăng hấp thu phosphate từ ống thận
Trong vitamin D, dựa vào công thức cấu tạo thì nó được chia thành 2 chất là Vitamin D2 và Vitamin D3
- Vitamin D2: nguồn gốc từ thức ăn, chiếm 10% nhu cầu
- Vitamin D3: do da tổng hợp từ ánh sáng mặt trời, chiếm 90% nhu cầu
Nhu cầu vitamin D của bé
Nếu thiếu vitamin D, cơ thể bé sẽ không hấp thu calci từ thức ăn được. Lúc này, để đảm bảo lượng calci cho các hoạt động của cơ thể, calci sẽ được lấy từ xương.
Vì vậy, xương sẽ thiếu calci, trở nên mềm và yếu.
- Trẻ nhỏ sẽ có biểu hiện còi xương
- Người lớn dễ bị gãy xương, loãng xương
Nhu cầu vitamin D mỗi ngày: 400 – 1000 IU tùy theo lứa tuổi
Một số sản phẩm ghi lượng vitamin D theo đơn vị micro-gram, quy đổi là 1 micro-gram vitamin D tương đương 40 IU.
Nguy cơ thiếu vitamin D của trẻ
- Nếu trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn gần như tất cả đều thiếu vitamin D. Đó là vì lượng vitami D trong sữa mẹ chỉ có khoảng 25-79 IU trong 1 lít sữa, do vậy bé phải bú 10 lít mới đủ nhu cầu hang ngày.
- Ngược lại, lượng vitamin D trong Sữa công thức rất nhiều, khoảng 350-400 IU/L, do vậy nếu trẻ uống 1 lít sữa công thức mỗi ngày thì không cần thiết phải bổ sung them vitamin D
Tắm nắng và vitamin D
Ba mẹ cần biết
Vitamin D được tổng hợp tại da, dưới tác dụng của tia cực tím UVB trong ánh sáng mặt trời
Ánh sáng mặt trời tới được bề mặt trái đất sẽ có ánh sáng hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy được và tia cực tím UVA, UVB. Tia cực tím có liên quan đến bệnh lý mắt ung thư da, lão hóa da, nguy cơ càng cao khi phơi nắng càng nhiều.
Do vậy, việc tiếp xúc trực tiếp với tia cực tím là không đúng, không nên.
Tia tử ngoại giúp tổng hợp vitamin D và tia UVB. Đặc điểm của tia cực tím UVB
- Không xuyên qua được kính, không xuyên qua được mây
- Sau khi qua quần áo, năng lượng sẽ giảm nhiều
- Thời gian có nhiều nhất: khoảng 10 giờ sáng đến 3 giờ chiều, do góc của trái đất và mặt trời
Để bé có thể tổng hợp vitamin D từ ánh sáng mặt trời, bé phải nằm trực tiếp ngoài trời nắng, buổi trưa, mặc ít quần áo, thời gian 15 – 30 phút
Việc bé nằm phơi nắng qua lớp kính, trong bóng râm, hay sáng sớm hầu như không có tác dụng tổng hợp vitamin D
Hơn nữa, việc nằm phơi nắng còn làm bé hít nhiều khói bụi, không khí ô nhiễm. Điều này hoàn toàn không tốt.
Lưu ý
Do đó, cách tốt nhất để bổ sung vitamin D cho bé là dùng thuốc.
Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều sản phẩm bổ sung vitamin D cho bé: dạng giọt, dạng viên, có loại uống mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi 3 tháng, mỗi 6 tháng mà ba mẹ thoải mái lựa chọn.
Bé bị vàng da và phơi nắng
Vàng da do một chất gọi là BILIRUBIN tăng trong máu. Đây là hiện tượng sinh lý thường gặp và giảm dần trong tuần đầu và tháng đầu sau sinh.
Nếu lượng bilirubin này tăng quá nhanh, và quá nhiều, kéo dài thì chất này tích tụ trong cơ thể bé. Nó có thể vào não và gây tổn thương thần kinh trung ương. Tổn thương này là không hồi phục và bé sẽ chậm phát triển tâm thần, vận động
Nếu ba mẹ thấy bé bị vàng da thì đưa bé đi khám để có biện pháp điều trị thích hợp
Ba mẹ lưu ý
Tắm nắng sáng không hết vàng da
Quan niệm phơi nắng chữa vàng da cho bé là sai lầm
Các bạn vẫn thấy có nhiều bé vàng da, sau khi phơi nắng đúng là hết vàng da thật, nhưng đó là khi con vàng da sinh lý, ít, tự hết. Còn việc tắm nắng chỉ là thói quen và là sự trùng hợp thôi nhé.
Nếu là vàng da bệnh lý, chắc chắn tắm nắng theo cách thong thường không thể nào trị hết cho bé được.
Kết luận về việc bổ sung vitamin D
- Bổ sung vitamin D hàng ngày cho trẻ bú mẹ hoàn toàn hoặc bú sữa công thức dưới 1 lít/ngày
- Bổ sung 1 giọt vitamin D3 hàng ngày là tối ưu (400 IU/giọt)
- Bổ sung loại nào cũng được, hiện có rất nhiều loại
- Nếu lỡ tay cho trẻ uống nhiều hơn 1 giọt cũng không sao, vì liều ngộ độc vitamin D rất cao. Ngày mai, vẫn tiếp tục cho trẻ uống 1 giọt như cũ
- Việc bổ sung calci thường quy là không cần thiết. Các khái niệm: đổ mồ hôi trộm, tóc vành khăn, ngủ giật mình, khó ngủ, vặn mình, uốn éo,…không liên quan gì với việc thiếu calci
- Để biết có thiếu calci hay vitamin D rất dễ, chỉ cần làm xét nghiệm máu là phát hiện ra.
- Tắm nắng không hết vàng da, nên nếu thây con vàng da tới đùi, vàng da trước 24h sau sinh, vàng da kéo dài trên 2 tuần, nên đưa con đi khám.