Có bao giờ Ba Mẹ thấy nước tiểu của con mình có màu đỏ hoặc nâu đậm, không phải màu trắng hoặc vàng nhạt như bình thường? Có phải do bé tiểu ra máu? Mời Ba Mẹ xem bài viết này.
Có câu hỏi gì, Ba Mẹ có thể viết vào phần bình luận phía dưới hoặc ở Fanpage nhé.
Nội dung
Tiểu máu là gì
Theo y học, tiểu máu là có sự hiện diện bất thường của hồng cầu (RBC – red blood cell) trong mẫu nước tiểu. Nước tiểu bình thường sẽ không có hoặc có rất ít hồng cầu trong đó.
Thế nào là bất thường?
- Số lượng hồng cầu > 5 tế bào hồng cầu/uL (micro-lit) ở mẫu nước tiểu tươi được lấy giữa dòng, HOẶC
- Có > 3 tế bào hồng cầu/vi trường trong 10ml nước tiểu quay ly tâm (quan sát bằng kính hiển vi)
Dấu hiệu bé tiểu ra máu
Tiểu ra máu là ba mẹ thấy nước tiểu của bé có đỏ đậm, đỏ nhạt tùy theo lượng hồng cầu trong nước tiểu nhiều hay ít.
Ba Mẹ có thể quan sát nước tiểu khi bé đi tiểu trong bô hoặc bồn cầu.
Tuy nhiên, nhiều trường hợp, nếu hồng cầu trong nước tiểu ít thì Ba Mẹ vẫn thấy nước tiểu màu vàng nhạt bình thường. Theo thuật ngữ y học, tiểu máu sẽ có 2 dạng: tiểu máu đại thể và tiểu máu vi thể.
- Tiểu máu đại thể: nhìn thấy được nước tiểu có màu đỏ bằng mắt thường
- Tiểu máu vi thể: nhìn nước tiểu vẫn trong, vàng nhạt nhưng làm xét nghiệm nước tiểu thấy có sự hiện diện bất thường của tế bào hồng cầu
Bé bị tiểu máu vi thể (tiểu máu lượng ít) thường được phát hiện khi bé được lấy nước tiểu để làm xét nghiệm que nhúng, hoặc soi nước tiểu dưới kính hiển vi.
Nước tiểu màu nâu, màu cam hay màu vàng đậm
Một số trường hợp bé đi tiểu không giống bình thường nhưng có thể không phải là tiểu máu: màu vàng đậm, màu cam hoặc màu giống nước coca.
Nước tiểu màu vàng đậm
Nước tiểu màu vàng đậm thường là bình thường, do bé uống ít nước, hoặc do một số loại thuốc, thức ăn, đồ uống.
Phần lớn trường hợp này là lành tính, khi ngưng thuốc hoặc thực phẩm nghi ngờ thì màu nước tiểu sẽ bình thường.
Nước tiểu màu cam
Nước tiểu màu cam, hoặc có màu hơi hồng thường gặp ở tã lót của bé sơ sinh. Do quá trình chuyển hóa Axit uric của bé, trong nước tiểu sẽ có hợp chất urate có màu cam.
Đây là tình trạng lành tính, khi bé uống nhiều nước sễ hết.
Nước tiểu màu nâu đậm
Nếu Ba Mẹ thấy nước tiểu màu coca, hoặc màu xá xị thì đưa bé đi khám bệnh ngay.
Màu nâu đậm do trong nước tiểu của bé có Hemoglobin hoặc Myoglobin.
Một số trường hợp máu xuất hiện từ vị trí khác không phải từ đường tiểu: bé gái có kinh, hoặc bé bị táo bón, trĩ… Ba Mẹ cũng có thể thấy máu xuất hiện trong bồn cầu.
Bé tiểu ra máu do đâu?
Khi Bác Sĩ xác định chắc chắc bé tiểu ra máu (que thử máu trong nước tiểu đổi màu), tiếp theo Bác Sĩ sẽ xác định nguyên nhân tiểu máu cho bé.
Que thử nước tiểu phát hiện tiểu máu dựa vào men Hemoglobin peroxidase. Hồng cầu trong nước tiểu có men này, làm đổi màu của que thử. Que thử này rất nhạy nên chỉ cần bé có tiểu máu là Bác Sĩ sẽ phát hiện được.
Hai tình huống que thử nước tiểu không chính xác:
- Nước tiểu bình thường nhưng que nhúng vẫn đổi màu (dương tính giả): tiểu Myoglobin, tiểu Hemoglobin, một số trường hợp nhiễm trùng tiểu
- Que thử bình thường nhưng thực tế là bé có tiểu máu (âm tính giả): tỉ trọng nước tiểu cao hoặc có quá nhiều vitamin C trong nước tiểu.
Soi cặn lắng trong nước tiểu
Đây là một xét nghiệm quan trọng để đánh giá nguyên nhân gây tiểu máu, dùng kính hiển vi để soi thành phần có trong nước tiểu như: hồng cầu, bạch cầu, trụ, đánh giá hình dạng và kích thước của hồng cầu.
Nguyên nhân tiểu máu
Thông thường, nguyên nhân sẽ được chia làm 2 nhóm: do màng lọc của thận hoặc phần phía sau màng lọc.
- Do màng đáy cầu thận: viêm cầu thận, bệnh thận IgA…
- Ngoài màng đáy cầu thận: sỏi thận, nhiễm trùng tiểu, bệnh lý ác tính…
Tùy theo nguyên nhân mà cách điều trị, diễn tiến sẽ khác nhau, lúc này Bác Sĩ sẽ tư vấn cho Ba Mẹ.